Türk Hukukunda Boşanma
Boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 161-184. maddeleri arasında düzenlenmektedir. Evlilik birliğinin resmi olarak sona erdirilmesi ancak aile mahkemesinde açılacak bir davayla mümkündür; anlaşmalı boşanma bile mahkeme kararı gerektirmektedir.
Boşanma Nedenleri
Özel Boşanma Nedenleri
- Zina (TMK m.161): Eşin evlilik dışı cinsel ilişkisi. Davayı açma hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her hâlde olaydan itibaren 5 yıl içinde kullanılmalıdır.
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162): Saldırı, ağır hakaret vb. durumlar.
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m.163): Eşin yüz kızartıcı suç işlemesi veya onurla bağdaşmayan bir yaşam sürmesi.
- Terk (TMK m.164): Eşin en az 6 ay ortak konutu terk etmesi ve geri dönmemesi.
- Akıl hastalığı (TMK m.165): Tedavisi mümkün olmayan ve birlikteliği çekilmez kılan akıl hastalığı.
Genel Boşanma Nedeni: Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması
TMK m.166 en sık başvurulan boşanma nedenidir. Evlilik birliğinin ortak yaşamı sürdürmesi beklenemeyecek ölçüde temelinden sarsılması halinde eşlerden biri boşanma davası açabilir.
Anlaşmalı Boşanma (TMK m.166/3)
Anlaşmalı boşanmada tarafların üzerinde mutabık kaldıkları bir boşanma protokolü hazırlanır. Bu protokolde;
- Mal paylaşımı,
- Nafaka miktarı ve türü,
- Velayet ve kişisel ilişki düzeni
yer alır. Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve her iki tarafın da mahkemede bizzat hazır bulunması gerekmektedir.
Çekişmeli Boşanma
Tarafların boşanma ya da sonuçları (nafaka, velayet, mal rejimi) konusunda anlaşamadığı davalardır. Bu davalarda yargılama süreci daha uzun ve teknik hukuki bilgi gerektiren bir süreçtir.
Boşanmanın Hukuki Sonuçları
Velayet
Mahkeme, çocuğun üstün yararını esas alarak velayeti eşlerden birine verir. Diğer eşin çocukla kişisel ilişkisi (görüşme hakkı) da kararda belirlenir.
Nafaka
- Tedbir nafakası: Dava süresince.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eş için.
- İştirak nafakası: Velayeti almayan eşin çocuk için ödediği nafaka.
Maddi ve Manevi Tazminat
Kusursuz veya daha az kusurlu eş, boşanma nedeniyle uğradığı zarar için maddi ve manevi tazminat talep edebilir (TMK m.174).
Boşanma süreci, hem maddi hem de duygusal açıdan zorlu bir deneyimdir. Hukuki haklarınızı tam olarak koruyabilmek için bir aile hukuku avukatından destek almanız önerilir.