Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, uyuşmazlık taraflarının, aralarındaki sorunu uzlaşmayla çözmelerine yardımcı olan bağımsız ve tarafsız üçüncü bir kişi (arabulucu) aracılığıyla yürütülen alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında düzenlenmektedir.
Zorunlu Arabuluculuk Alanları
Türk hukukunda bazı uyuşmazlık türlerinde dava açılabilmesi için önce arabuluculuk yolunun denenmesi zorunludur:
- İşçi-İşveren Uyuşmazlıkları: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, işe iade gibi iş hukukundan kaynaklanan tüm uyuşmazlıklar.
- Ticari Uyuşmazlıklar: Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki ticaret mahkemesi davaları (01.01.2019 itibarıyla).
- Tüketici Uyuşmazlıkları: Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklar (2023 itibarıyla).
- Kiracı-Kiraya Veren Uyuşmazlıkları: Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar (2024 itibarıyla).
- Sağlık Hukuku: Özel sağlık kuruluşlarıyla hasta uyuşmazlıkları.
İhtiyari Arabuluculuk Alanları
- Aile hukuku uyuşmazlıkları
- Miras uyuşmazlıkları
- Komşuluk hukukuna ilişkin sorunlar
- Enerji ve inşaat uyuşmazlıkları
- Sigorta uyuşmazlıkları
- Taşınmaz alım-satım anlaşmazlıkları
Arabuluculuğun Avantajları
- Hız: Davalar yıllarca sürebilirken arabuluculuk genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanır.
- Maliyet: Yargılama giderlerinin çok altında bir maliyetle çözüme kavuşulur.
- Gizlilik: Görüşmeler ve anlaşmalar gizli kalır, kamuoyuna yansımaz.
- İlişkilerin Korunması: Karşılıklı rıza ile varılan çözüm, taraflar arasındaki ilişkiyi korur.
- Kesin Sonuç: İmzalanan anlaşma belgesi, mahkeme ilamı niteliğinde icra edilebilir.
Arabuluculuk Süreci
- Başvuru: Arabuluculuk bürosuna veya sistem üzerinden başvuru yapılır.
- Arabulucu Seçimi: ARSIS Sicilinden kayıtlı arabulucu belirlenir.
- Görüşmeler: Taraflar bir araya gelerek müzakere yürütür.
- Anlaşma veya Anlaşamama: Uzlaşı sağlanırsa belge düzenlenir; sağlanamazsa dava yolu açık kalır.